Thị trường sầu riêng năm 2025 - Những thách thức và cơ hội

Năm 2024 đã chứng kiến sầu riêng trở thành "ngôi sao sáng" trong ngành nông sản Việt Nam với kim ngạch xuất khẩu đạt trên 3 tỷ USD. Tuy nhiên, bước sang năm 2025, thị trường sầu riêng đang đứng trước nhiều biến động và thách thức, đòi hỏi sự điều chỉnh và chiến lược phù hợp từ các nhà quản lý, doanh nghiệp và bà con nông dân.

I. Biến động thị trường và sự cạnh tranh gia tăng

Theo Mordor Intelligence, thị trường sầu riêng tươi toàn cầu năm 2025 ước tính đạt 10,78 tỷ USD, trong đó Trung Quốc dự kiến tiêu thụ khoảng 8-9 tỷ USD. Đây vẫn là thị trường nhập khẩu sầu riêng lớn nhất thế giới, nhưng cục diện cạnh tranh đang thay đổi rõ rệt.

• - Sụt giảm thị phần của Việt Nam: Trong hai tháng đầu năm 2025, xuất khẩu sầu riêng Việt Nam sang Trung Quốc giảm mạnh tới 83%, chỉ đạt 27 triệu USD. Thị phần của Việt Nam tại thị trường tỷ dân này giảm từ 42,1% xuống còn 28,2%.

• - Thái Lan tăng trưởng trở lại: Sầu riêng Thái Lan đã nhanh chóng giành lại vị trí dẫn đầu, tăng thị phần lên 62,3% so với 36,9% cùng kỳ năm trước. Mặc dù Trung Quốc đã phát hiện dư lượng chất vàng O trong một số lô hàng sầu riêng Thái Lan vào cuối năm 2024, nhưng họ đã nhanh chóng điều chỉnh và lấy lại được đà xuất khẩu.

• - Thêm đối thủ cạnh tranh: Từ nửa cuối năm 2024 và đầu năm 2025, Trung Quốc đã chính thức cho phép Campuchia, Malaysia xuất khẩu sầu riêng chính ngạch, làm gia tăng đáng kể sự cạnh tranh trên thị trường.

Hình sầu riêng Việt Nam

 

II. Thách thức lớn về chất lượng và kiểm dịch

Sự sụt giảm của sầu riêng Việt Nam trong những tháng đầu năm 2025 chủ yếu đến từ các vấn đề liên quan đến tiêu chuẩn kiểm dịch và chất lượng:

• - Vướng mắc kiểm định: Mặc dù Việt Nam đã có 9 phòng kiểm nghiệm được Trung Quốc chấp thuận, nhưng con số này vẫn còn quá ít so với nhu cầu thực tế, gây chậm trễ trong tiến độ xuất khẩu.

• - Yêu cầu nghiêm ngặt từ thị trường nhập khẩu: Các nước nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc và Đài Loan, ngày càng siết chặt các quy định về an toàn thực phẩm, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và các chất cấm (như chất vàng O).

• - Tình trạng "chạy theo số lượng": Việc mở rộng diện tích trồng sầu riêng ồ ạt mà không chú trọng đến chất lượng và quy trình canh tác bền vững đang tiềm ẩn nhiều rủi ro.

III. Cơ hội và giải pháp cho sầu riêng Việt Nam

Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức, thị trường sầu riêng năm 2025 vẫn còn nhiều cơ hội và tiềm năng phát triển nếu Việt Nam có những chiến lược và giải pháp kịp thời:

1. 1. Chuyển hướng sang sầu riêng đông lạnh:

   • - Các doanh nghiệp Việt Nam đang đẩy mạnh chế biến và xuất khẩu sầu riêng đông lạnh để ổn định giá và đa dạng hóa sản phẩm. Dự kiến kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này có thể đạt 300-500 triệu USD trong năm 2025.

   • - Sản phẩm đông lạnh dễ vận chuyển hơn, bảo quản được lâu hơn và ít chịu ảnh hưởng bởi các vấn đề chất lượng tươi sống.

2. 2. Nâng cao chất lượng và tuân thủ quy định:

   • - Tăng cường kiểm soát chất lượng từ vườn trồng đến khâu đóng gói, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của thị trường nhập khẩu (VietGAP, GlobalGAP, mã vùng trồng, mã cơ sở đóng gói).

   • - Loại bỏ hoàn toàn việc sử dụng các chất cấm trong quá trình canh tác và bảo quản.

   • - Đầu tư vào công nghệ giám sát sầu riêng mới để đảm bảo chất lượng.

3. 3. Mở rộng thị trường và xây dựng thương hiệu:

   • - Ngoài Trung Quốc, cần tìm kiếm và đa dạng hóa các thị trường xuất khẩu tiềm năng khác như châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ.

   • - Chú trọng xây dựng thương hiệu sầu riêng Việt Nam trên thị trường quốc tế, khẳng định chất lượng và nguồn gốc xuất xứ.

4. 4. Phát triển nông nghiệp bền vững:

   • - Khuyến khích và hỗ trợ nông dân áp dụng các mô hình sản xuất sầu riêng bền vững, sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học để giảm thiểu dư lượng hóa chất.

   • - Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo tăng cường xuất khẩu sầu riêng bền vững, thể hiện cam kết của Nhà nước trong việc phát triển ngành hàng này.

5. 5. Tăng cường liên kết và hợp tác:

   • - Sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp xuất khẩu và các cơ quan quản lý nhà nước sẽ giúp ngành sầu riêng vượt qua khó khăn và phát triển ổn định.

   • - Các buổi tập huấn về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả, cũng như công nghệ mới, là cần thiết.

IV. Kết luận

Thị trường sầu riêng năm 2025 dự báo sẽ tiếp tục sôi động nhưng cũng đầy thách thức. Để giữ vững và nâng cao vị thế, sầu riêng Việt Nam cần tập trung vào chất lượng, an toàn thực phẩm, đa dạng hóa sản phẩm và thị trường. Sự chủ động thích nghi và đầu tư bài bản sẽ là chìa khóa để trái sầu riêng Việt Nam tiếp tục "vàng" trên bản đồ nông sản thế giới.

 

Hóa Nông Đồng Tâm